Blog

Is plannen te leren?

Voor de een is het maken van een planning een peulenschil, terwijl het voor de ander complete abracadabra is. Maar is het maken van een een kloppende planning te leren? En hoe kun je iets leren wat je moeilijk vindt? Om je meteen gerust te stellen: Ja, plannen is te leren al kan het flink oefenen zijn.


Competentie plannen
Plannen is een complexe competentie is: je moet verscheidene dingen weten, kunnen en willen om een planning te kunnen maken. De competentie plannen kunnen je opdelen in meerdere gedragsindicatoren, zij geven weer welk concreet waarneembaar gedrag bij het beheren van die competentie hoort.


Bij de competentie plannen horen onder andere de gedragsindicatoren:
  • Heeft overzicht in taken en acties
  • Gebruikt een éénduidig systeem voor het vastleggen van taken en acties
  • Brengt voordat hij aan een taak begint de te verrichten werkzaamheden in kaart
  • Kan grote klussen opdelen in kleine stappen
  • Kan de eerst volgende benodigde actie herkennen en benoemen
  • Brengt prioriteit aan door hoofd- en bijzaken te onderscheiden
  • Maakt realistische inschattingen van tijd die nodig is om taak uit te voeren
  • Is in staat om voor project, taak of actie een realistisch tijdschema op te stellen
  • Kan taken inplannen in de tijd
  • Houdt rekening met ad hoc zaken en onvoorziene omstandigheden
  • Houdt rekening met zaken die op langere termijn spelen
  • Begint op tijd aan taken
  • Maakt zaken waaraan begonnen ook daadwerkelijk af


Executieve functies
Daarnaast spelen onze executieve functies een grote rol bij kunnen plannen. Executieve functies zijn hersenprocessen die het je mogelijk maken om je gedrag en emoties te regulieren. Zij maken het mogelijk om rationele beslissingen te nemen, impulsen onder controle te houden en te kunnen focussen op wat belangrijk is. Peg Dawson en Richard Guare beschrijven twaalf executieve functies in hun boek Slim maar.


Bij plannen zijn meerdere executieve functies betrokken:
  • planning/prioritering: een plan kunnen maken om een doel te bereiken of een taak te voltooien en hierbij kunnen beslissen welke stappen het belangrijkste zijn om dit doel te behalen.
  • timemanagement: vaardigheid om de tijd in te kunnen schatten en de tijd goed te kunnen verdelen.
  • volgehouden aandacht: aandacht kunnen blijven geven aan een taak of een opdracht.
  • taakinitiatie: mogelijkheid om op tijd en op een effectieve manier aan een taak te beginnen.


Verminderde of zwakke executieve functies leiden tot problemen met je planning, het inschatten van je tijd of het uitvoeren van je planning. Gelukkig kun je wel werken aan het versterken van je executieve functies.


Meer inzicht in je executieve functies en gedragsindicatoren geven je een beter beeld van jouw sterke en zwakke kanten als het gaat om plannen. Dat is een goede eerste stap in het verder kunnen ontwikkelen van deze competentie! Werkdrukverlager kan je helpen je competenties en executieve functies te versterken, informeer naar de mogelijkheden.
Deel dit bericht:
Annemiek TigchelaarIs plannen te leren?